Hidrosefali (Beyinde Su Toplaması)

Hidrosefali, halk arasında “beyinde su toplanması” olarak bilinen, beyin omurilik sıvısının (BOS) aşırı birikmesi durumunu ifade eder. Normal şartlarda bu sıvı beyni darbelerden korur. Ancak dolaşım yolunda bir tıkanıklık oluşursa, sıvı birikerek kafa içi basıncını artırır ve beyne zarar verebilir.

Bu hastalıkla her yaşta karşılaşabiliyoruz. Bununla birlikte en sık yenidoğan bebeklerde ve yaşlılarda bu sorunu görüyoruz. Neyse ki erken teşhis ve doğru cerrahi müdahale uyguladığımızda, hastalarımız sağlıklı bir yaşam sürebiliyor.

Hidrosefali Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler hastanın yaşına göre farklılık gösterir. Örneğin, bebeklerin kafa kemikleri henüz kapanmadığı için ilk olarak baş çevresinin büyümesini gözlemliyoruz.

Yenidoğan ve Bebeklerde (0-2 Yaş):

• Başın normalden hızlı büyümesi
• Bıngıldakta gerginlik ve şişlik olması
• Gözlerin aşağıya kayması (Batan güneş manzarası)
• Ayrıca kusma ve huzursuzluk hali
• Emmede azalma ve nöbet geçirme durumu

Çocuklarda ve Yetişkinlerde:

Kafa kemikleri kapandığı için bu grupta baş büyümesi görmüyoruz. Bunun yerine kafa içi basınç artışı bulguları ortaya çıkıyor. Özellikle şiddetli baş ağrısı, bulantı, kusma, yürüme bozukluğu, çift görme ve unutkanlık gibi şikayetlerle sıkça karşılaşıyoruz.

Hidrosefali Tedavisi: Şant ve Endoskopik Cerrahi

Tedavide temel amacımız, beyinde biriken fazla sıvıyı tahliye etmektir. Kliniğimizde hastanın durumunu değerlendiriyor ve buna göre iki temel yöntem uyguluyoruz.

1. Ventrikülo-Peritoneal Şant (VP Şant):
Bu tekniği en yaygın yöntem olarak kullanıyoruz. Silikon bir tüp (şant) yardımıyla beyindeki fazla sıvıyı karın boşluğuna aktarıyoruz. Cilt altından geçirdiğimiz bu sistem dışarıdan görünmez. Üstelik şantın üzerindeki “valv” mekanizması sayesinde sıvı akışını kontrollü şekilde sağlıyoruz.

2. Endoskopik Üçüncü Ventrikülostomi (ETV):
Uygun hastalarda vücuda yabancı cisim (şant) takmadan bu yöntemi tercih ediyoruz. Endoskopla beyin odacıklarına girerek tıkanıklığı aşıyor ve böylece sıvının doğal yoluna akmasını sağlıyoruz. Bu nedenle özellikle tıkayıcı tip hidrosefalide (Obstrüktif Hidrosefali) bu modern cerrahiyi ön planda tutuyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Peki, şant ömür boyu kalır mı?
Genellikle evet. Şant sistemi tıkanmadığı veya enfeksiyon kapmadığı sürece ömür boyu vücutta bırakıyoruz. Ancak çocuklarda boy uzadıkça şantın karın içindeki ucunu revize etmemiz gerekebilir.

Bebeklerde büyüyen kafa normale döner mi?
Ameliyatı yaptıktan sonra kafa büyümesi durur. Kafa çapı hemen küçülmese de, sonuç olarak vücut büyüdükçe kafa orantısı zamanla normale yaklaşır.

Endoskopik ameliyatı her hastaya yapıyor muyuz?
Hayır, bu yöntemi genellikle 2 yaşından büyük ve “tıkayıcı tip” hidrosefalisi olan hastalarda uyguluyoruz. Bu sebeple hangi yöntemin uygun olduğuna detaylı MR incelemesi sonrası karar veriyoruz.

Ameliyat riskli midir?
Her beyin ameliyatının riski vardır fakat güncel teknoloji ve tecrübeli ellerde bu riskleri en aza indiriyoruz. En sık şantın tıkanması veya enfeksiyonu ile karşılaşıyoruz; neyse ki bu durumların tedavisi mümkündür.