Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi) Nedir?

Boyun omurlarımız arasında, omurganın esnekliğini sağlayan ve darbe emici görevi olan diskler bulunur. Bu disklerin içerisindeki jölemsi materyalin (nucleus pulposus), yırtılarak omurilik kanalına doğru yer değiştirmesine ve sinir köklerine baskı yapmasına Boyun Fıtığı adını veriyoruz. Özellikle günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte artan hareketsiz yaşam, boyun fıtığı vakalarını ciddi oranda artırmıştır.

Risk Faktörleri: Neden Boyun Fıtığı Oluyoruz?

Hastalarımızda fıtık oluşumuna zemin hazırlayan en büyük risk faktörlerini şöyle sıralayabiliriz:

• Sürekli ve uygunsuz pozisyonda (öne eğik) çalışmak (Masa başı çalışanları, diş hekimleri vb.)
• Ağır yük kaldırmak veya ağır işlerde çalışmak
• Boyun bölgesine alınan travmalar (Düşme, trafik kazası vb.)
• Yaşa bağlı olarak disk yapısının bozulması ve sıvı kaybı
• Stres ve genetik faktörler

Boyun Fıtığı Belirtileri

• Fıtığın sinire yaptığı baskının yerine göre belirtiler değişir. Ancak klinik tecrübemize göre en sık karşılaştığımız şikayetler şunlardır:
• İnatçı boyun ve ense ağrısı
• Enseden sırt bölgesine, omuza veya başa yayılan ağrılar
• Tek veya her iki kolda uyuşukluk, karıncalanma hissi
• Kollarda ve ellerde kuvvet kaybı (Eşya tutmakta zorlanma)
• Omuz ağrısı
• Bacak ve kollarda aşırı hassasiyet veya elektriklenme hissi
• (İleri evrede) Yürürken dengesizlik
• (İleri evrede) İdrar kaçırma (Omurilik basısı belirtisidir, acil müdahale gerektirir)

Boyun Fıtığı Tanısı Nasıl Koyuyoruz?

Doğru tedavi için doğru tanı hayati önem taşır. Tanı sürecinde ilk ve en önemli adımı, Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı olarak yaptığımız detaylı fizik muayene oluşturur. Hastamızın öyküsünü dinler ve nörolojik muayenesini yaparız.

Bu ön tanıyı kesinleştirmek için Manyetik Rezonans (MR) görüntülemesini kullanıyoruz. MR filmi bize omurların yapısını, diskleri, sinir köklerini ve fıtığın omuriliğe ne kadar baskı yaptığını net bir şekilde gösterir. Ayrıca bazı durumlarda sinir hasarının derecesini ölçmek için EMG (Sinir ölçüm testi) tetkikine de başvurabiliyoruz.

Tedavi Yöntemlerimiz Nelerdir?

Her boyun fıtığı ameliyat gerektirmez. Tedavi planımızı, fıtığın sinirlere ve omuriliğe yaptığı baskının derecesine göre şekillendiriyoruz.

Eğer hastamızda sadece ağrı mevcutsa; herhangi bir güç kaybı, ciddi uyuşukluk veya hareket kısıtlılığı yoksa, bu durumu “başlangıç aşaması” olarak değerlendiriyoruz. Bu gruptaki hastalarımızda önceliğimiz her zaman ameliyatsız tedavilerdir.

Ameliyatsız Tedavi Önerilerimiz:

• Kısa süreli yatak istirahati
• Ayakta ve oturur pozisyonda doktorunuzun önerdiği boyunluğun kullanımı
• Boyun kaslarını güçlendirici egzersizler (Fizik tedavi desteği)
• Boyun bölgesinin sıcak tutulması
• Uzun süreli bilgisayar kullanımı varsa ergonomik düzenlemeler yapılması
• Stresten uzak bir yaşam ve ağrı kesici (anti-inflamatuar) ilaç desteği,

Cerrahi Tedavi: Boyun Fıtığı Ameliyatı

Eğer boyun ve kol ağrılarınız ilaç ve fizik tedaviye rağmen geçmiyorsa, kollarınızda uyuşukluk ve kuvvet kaybı başladıysa veya idrar kaçırma gibi ciddi bulgular varsa; artık cerrahi müdahale zamanı gelmiş demektir.

Bu aşamada, dünyada en sık uygulanan ve en güvenilir yöntem olan Mikrocerrahi yöntemini tercih ediyoruz.

Mikrocerrahi ile Nasıl Tedavi Ediyoruz? 

Ameliyatı genellikle boynun ön tarafından (anterior yaklaşım) mikroskobik yöntemle gerçekleştiriyoruz.

1. Boynun ön kısmındaki doğal cilt kıvrımlarından girerek çok küçük bir kesi yapıyoruz (Bu sayede iz kalma riski çok azdır).
2. Mikroskop altında fıtıklaşmış disk materyalini tamamen boşaltarak sinir üzerindeki baskıyı kaldırıyoruz.
3. Boşaltılan fıtığın yerine, omurganın yüksekliğini koruması ve hareketliliği sağlaması için özel yapım “yapay disk” (kafes veya protez) yerleştiriyoruz.

Bazı özel durumlarda boynun arkasından (posterior) da mikrocerrahi uygulayabilir ve vida/protez gibi destekleyici materyaller kullanabiliriz. Hangi yöntemin size uygun olduğuna, yaptığımız muayene ve radyolojik görüntüler sonucunda birlikte karar veriyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Boyun fıtığı ameliyatı tehlikeli midir?
Boyun bölgesi hayati yapılara yakındır ancak mikrocerrahi yöntemi ve tecrübeli ellerde bu ameliyatın riski oldukça düşüktür. Felç kalma riski yok denecek kadar azdır.

Ameliyat izi kalır mı?
Ameliyatı boynun ön kısmındaki doğal cilt kıvrımları üzerinden yapıyoruz. Bu sayede iyileşme tamamlandığında dışarıdan bakıldığında iz neredeyse hiç fark edilmez.

Ses kısıklığı olur mu?
Ameliyat sahası ses tellerine giden sinirlere yakındır. Geçici ses kısıklığı nadiren görülebilir fakat kalıcı ses kısıklığı çok nadir bir durumdur.

Ne zaman normal hayata dönerim?
Hastalarımız taburcu olduktan sonra ev içinde kendi ihtiyaçlarını görebilirler. Genellikle 10-15 gün içinde masa başı işlerine dönebilirler.