Beyincik Sarkması (Chiari Malformasyonu)

Beyincik tabanının omuriliğin geçtiği kanal içerisine taşmasına beyincik sarkması diyoruz. Bunun sonucunda, beyincik omuriliğin olduğu kanala girmeye başladığında sıkışır ve farklı bulgular verir. Örneğin, hastalar özellikle öksürürken ve hapşırırken artan, kafanın arka tarafında ağrılar hissederler. Buna ek olarak, görme ve yutma bozuklukları da yaşayabilirler.

Beyincik Sarkması Belirtileri (Semptomlar)

Hastalığın en sık karşılaştığımız belirtisi, genellikle öksürmekle ve hapşırmakla başın arka kısmına giren şiddetli ağrıdır. Çünkü sarkan beyincik, omuriliğe ve beyin sapına bası yaparak kollarda ve bacaklarda kuvvet kaybına yol açar. Dolayısıyla, bu mekanizma kollarda ve ellerde uyuşma veya karıncalanma yaratır.

Bunların yanı sıra, hastalar şu şikayetleri de yaşayabilir:

• Yutma zorluğu,

• Görme bozuklukları ve gözlerde kayma,

• Denge bozukluğu,

• Hidrosefali bulguları,

• Şiddetli baş ağrısı,

• Bulantı-kusma, bilinç bulanıklığı ve nöbet geçirme.

Beyincik Sarkması Tedavi Seçenekleri ve Takip Süreci

Beyincik sarkması teşhisi konulan her hastada yaklaşımımız farklıdır; çünkü her sarkma miktarı aynı semptomlara yol açmaz. Tedavi planını belirlerken radyolojik görüntülemedeki milimetrik ölçümlerden ziyade, hastanın günlük yaşam kalitesini ve nörolojik bulgularını temel alıyoruz.

1. Konservatif İzlem (Ameliyatsız Takip)

İlk olarak, rastlantısal olarak saptanan, belirgin bir baş ağrısı veya nörolojik kaybı bulunmayan hastalarımızı cerrahiye yönlendirmek yerine periyodik klinik takip altına alıyoruz. Bu süreçte hastanın belirtileri düzenli aralıklarla sorgulanır ve beyincik dokusunun omurilik kanalı üzerindeki baskısı yıllık MR kontrolleri ile izlenir.

2. Cerrahi Tedavi: Dekompresyon Ameliyatı

Fakat, beyin omurilik sıvısının (BOS) akışı bozulmuşsa, hastada şiddetli ve geçmeyen baş ağrıları, denge bozuklukları veya yutma güçlüğü gibi semptomlar gelişmişse tek seçenek cerrahi müdahaledir. Ameliyatın temel mantığı, beyincik üzerindeki basıncı ortadan kaldırarak beyin sıvısının dolaşım yolunu yeniden özgürleştirmektir. Bu amaçla uyguladığımız Posterior Fossa Dekompresyonu işleminde şu adımları izliyoruz:

• Kafatası Rahatlatma: Kafanın arka çukurunu örten kemiğin küçük bir kısmını (oksipital kemik) çıkarıyoruz.
• C1 Laminotomi: Çoğu vakada beyincik sarkması birinci boyun omurunu da etkilediği için, bu kemiğin (C1) arka kısmını da alarak sinir sistemi üzerindeki baskıyı minimuma indiriyoruz.
• Dura Onarımı (Duraplasti): Bazı vakalarda beyin zarı (dura mater) açılarak genişletilir ve yama yapılarak beyinciğin kendine daha geniş bir alan bulması sağlanır.

3. Eşlik Eden Durumların Tedavisi (Hidrosefali ve Siringomiyeli)

Diğer taraftan, beyincik sarkmasına bağlı olarak beyinde su toplanması (hidrosefali) veya omurilik içinde kist oluşumu (siringomiyeli) gözlemlenebilir. Eğer hastada hidrosefali tablosu da mevcutsa, dekompresyon ameliyatına ek olarak beyindeki fazla sıvıyı tahliye eden şant sistemlerinin yerleştirilmesini uygun görüyoruz. Bu kombine tedavi, hem beyin sapı üzerindeki basıncı düşürür hem de kalıcı sinir hasarı oluşma riskini minimize eder.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu hastalık genetik midir?

Chiari malformasyonu genellikle doğuştan gelen (konjenital) bir yapısal bozukluktur. Ancak her zaman genetik geçiş göstermez, yani çocuğunuzda mutlaka olacak diye bir kural yoktur.

Ameliyat riskli midir?

Beyin cerrahisinin hassas ameliyatlarından biridir. Fakat mikrocerrahi teknikler ve tecrübeli ellerde başarı oranı oldukça yüksektir. Felç riski düşüktür.

İyileşme süreci nasıldır?

Hastalarımızı genellikle ameliyattan sonra 3-4 gün hastanede misafir ediyoruz. Genellikle 1 hafta içinde dikişler iyileşir ve hasta günlük hayatına dönebilir. Ağır kaldırmaktan bir süre kaçınmalarını öneriyoruz.

Ameliyat olmazsam ne olur?

Eğer ciddi bir sarkma ve bası varsa, ameliyat olunmadığı takdirde omurilikte kalıcı hasar (Siringomiyeli) gelişebilir. Bu durum zamanla kalıcı felçlere ve yürüme yeteneğinin kaybına yol açabilir.